DAMARYOLU

SAĞLIK EKİBİ İÇİN DAMARYOLU

YENİLİKLER

EĞİTİM BROŞÜRLERİ

A-V Fistül ve Greftler diyaliz için en iyi ve konforlu hemodiyalize girme yöntemi olmakla birlikte, oluşturduğu bazı  problemler ve sakıncalı durumlar mevcuttur.

Kanama

Kanama damar ameliyatlarda görülen başlıca komplikasyonlardan biridir.

Genellikle operasyon sonrası erken dönemde görülür. Genellikle az miktarda sızıntı şeklindedir. Bu kanamalar uygun şekilde hafif baskı ile durdurulabilir.

Bu şekilde oluşan hafif kanamalar içeride biriktiği takdirde damarlar üzerine baskı yaparak fistülün tıkanmasına yolaçabilir.

Çok nadiren ameliyat bölgesinden aşırı ve fışkırır tarzda kanama gözlenebilir. Bu durumda hemen operasyon bölgesine baskı uygulanmalıdır.

Kanamadan korunmak için hastalar operasyon sonrası en azından 3-4 saat kesin yatak istirahatine alınmalıdır. İdeal olarak operasyon gecesi hastanede gözetim altında tutulmalıdır.

Erken Tromboz

Operasyon sonrası ilk 24 saatte oluşan trombozlarda yetersiz damar yapısı veya cerrahi teknikteki hatalar sorumludur.

 Cerrahi sonrası erken trombozlarda öncelikle masaj ve heparin ile fistül çalıştırılmaya çalışılır.

Başarı sağlanamaza hasta tekrar operasyona alınır. Anastomoz bölgesindeki pıhtı temizlenir. Başarı sağlanamazsa aynı bölgede veya dirsek bölgesinde yeni bir anastomoz  yapılır.

Kolda Çap Artışı ve Ödem

Operasyon sonrası venöz yapıda basınç arttığı için bir miktar ödem beklenir. Bu durumda kol elevasyonu önerilir. Ayrıca anastomoz distaline elastik bandaj uygulanabilir.

Elde İskemi

 Fistül operasyonu ele giden kan akımında azalmaya yol açar. Kollateral dolaşımı yetersiz ise iskemi oluşabilir.

Bu komplikasyon diabetik, Periferik arter hastası, birçok kez fistül operasyonu geçirmiş kişilerde daha sık görülür.

 Brakial arter ile yapılan fistüllerde brakial arterde stenoz oluşabilir. Ayrıca bu bölgede tromboz ve emboli oluşma riski daha yüksektir.

 İskemi bulguları soğukluk, solukluk, siyanoz, distal nabazanların yokluğu, his kaybı, hareket kaybı ve ağrıdır.

Bu bulgular saptandığında hasta en kısa sürede damar cerrahisi merkezine gönderilmelidir. Dokuların total iskemiye dayanma süresi 6 saattir.

Düşük Debili Fistüller

l İdeal fistül flowu 600-1500 cc/dak. olmalıdır. Flowu 500 cc/dak. altındaki fistüller yetersiz fistül olarak kabul edilmektedir. Bu fistüllerde erken müdahale düşünülmelidir.

Yüksek Debili Fistüller

l Flowu yüksek fistüllerde güçlü ve çok uzağa kadar yayılan thrill alınır. Ayrıca buna ilaveten artan venöz yüklenmeye bağlı kolda ödem ve çap artışı izlenir

l Özellikle brakial arterde yapılan fistüllerde görülür. Bazen 6000 cc’ye kadar ulaşan fistüller görülebilir

l 2000 cc/dak. üzerindeki fistüller kalp debisi artırır ve  kalp yetmezliği oluşturur. Bu fistüller daraltılmalı veya gerekirse kapatılmalıdır.

Enfeksiyon

 Fistüllerde enfeksiyonu  hasta hijyeni uygunsuz ve antisepsiye  uyulmadığı durumlarda daha sık rastlanır.

 Fistül enfeksiyonları subakut bakteriel endokardit gibi kabul edilerek, 6 hafta antibioterapi uygulanmalıdır.

 Enfeksiyon bölgesinde rüptür gelişebilir. Rüptüre eğilim oluştuğunda ve septik emboliler gözlendiğinde fistül cerrahi olarak kapatılarak enfekte alan temizlenir.

Greftli hastalarda greft enfeksiyonları ciddi sorunlar oluşturabilir.

Venöz stenozlar

l Bu fistüllerde stenoz öncesi bölümde nabız ve dilatasyon gözlenir. Thrill ise azalmış veya kaybolmuştur. Fistül yan yollardan rekanalize olmaya çalışır.

l Nabız alınan bölgeden dialize girildiğinde iğneler çıkarıldığında yüksek basınca bağlı fışkırır tarzda kanama gözlenir.

l Venöz stenozların en önemli sebebi iğne girişleridir.

l Venöz stenozlarda yakın zamanda tromboz gelişir.

l Venöz stenozlar anjioplasti veya cerrahi müdahale ile düzeltilmelidir.

Subclavian ven stenozu-trombozu

l Özellikle subclavian ven katater öyküsü olan hastalarda görülür.

l  Kol ileri derece ödemli ve 2-3 kata ulaşan çap artışı vardır. Kol zamanla sertleşir. Kolda beslenme bozulabilir. Geç vakalarda amputasyon gerekebilir.

l Erken vakalarda anjioplasti ile stenoz giderilebilir. Bazı vakalarda venöz bypass ile akım sağlanabilir. Sorun giderilmezse fistül kapatılır.

Anevrizma

l  Bazı fistüllerde zamanla venöz yapıda  dilatasyon ve  anevrizma oluşumu gözlenir.

l Anevrizma oluşumundan hep aynı yerden yapılan iğne girişleri ve venöz stenozlar sorumludur. Venöz stenozlarda damara binen basınç arttığı için hızla anevrizmatik dilatasyon gözlenir.

l Stenoz öncesi anevrizmatik bölümden venöz iğne takıldığında, basınç daha da artacağı için hızla anevrizma büyüyebilir.

l Anevrizmalar yüksek rüptür riski düşünüldüğünde müdahale edilmelidir.

Rüptür

l Fistüllerin en korkulan ve öldürücü olabilen komplikasyonudur. Acil cerrahi müdahale gerekir. Hastada 1 dakikada 2 litreye varan kan kaybı gelişebilir.

l Cildi inceltmiş anevrizmaların rüptürü veya dializ esnasında  hastanın uygunsuz hareketi ile oluşur.

l Hastada öncelikle kanama ile fistül arasındaki bağlantı kesilmelidir. Ayrıca kanama odağı üzerinde baskı uygulanmalıdır. Hasta kanama kontrol altına alınarak ameliyathaneye alınmalıdır.

Geç Tromboz

l Fistül trombozları hastanın yaşam çizgisinde sapmaya yol açarak hastanın yaşam kalitesi ve düzenini bozar.

l Yüksek tromboza eğilim durumlarında  (diabet, periferik arter hastalığı, pıhtılaşma artışı, tekrarlayan trombozlar) hastalara antiagregan (ASPİRİN, DRİSENTİN, TİCLİD, PLAVİX ) ve antikoagülan (CUMADİN) tedavi önerilmektedir.

l Fistülde tromboz oluşumunu önlemek için hasta, hemşire ve doktorlar bilgilendirilmelidir.

l Fistül trombozunda erken müdahale önemlidir. Tromboz saptandığında masaj ve heparin uygulanmalıdır. Başarısızlık durumunda hasta erken cerrahi müdahale için damar cerrahına yönlendirilmelidir.

Fistül Problemlerini Değerlendirme

BÖBREK YETMEZLİĞİ

HEMODİYALİZ

PERİTON DİYALİZİ

BÖBREK NAKLİ

Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi 16/03/10        Yararlanılan Kaynaklar

Bu sitede yer alan bilgiler, hasta eğitimi amaçlıdır. Tedaviniz için doktorunuza danışınız.  

Her hakkı saklıdır. - © Copyright 2010 - Edited and Designed by Dr.Mesut KÖSEM