PERİTON
DİYALİZİ UYGULAMASINDA HİJYEN NEDEN ÖNEMLİDİR?
* Periton
Diyalizinde hijyen (temiz teknik) kurallarına dikkat edilirse diyaliz tedavisi
daha sağlıklı ve uzun süreli uygulanır.
* Hijyen; fiziksel sağlığın ve bedensel bütünlüğün devamı için uygun temizlik
alışkanlığıdır.
* Hijyen, kateter çıkış yeri enfeksiyonu, tünel enfeksiyonu ve
peritonit
gibi diyalizin ömrünü kısaltan enfeksiyonlardan korunmak için ve sağlıklı
diyalizin devamında önemli yer tutar.
Temiz Teknik
Denilince Neleri Anlıyoruz?
* Diyaliz yapılan odanın temizliğine dikkat edilmelidir. Diyaliz yapılan oda her
gün temizlenmeli, havalandırılmalı, camlar kapatıldıktan sonra toz alınmalıdır.
* Diyaliz yapılan odada fazla eşya olmamalıdır.
* Diyaliz sırasında kapı ve pencere kapalı olmalıdır.
* Diyaliz sırasında odada evcil hayvanların bulunması sakıncalıdır.
* Diyaliz malzemelerinin konulduğu masanın temizliğine dikkat edilmelidir.
* Diyaliz sırasında odada başka kimse bulunmamalıdır.
* Her diyaliz uygulamasından önce eller mutlaka en az 3 dakika süreyle ve
tekniğe uygun biçimde yıkanmalıdır.
* Diyaliz sırasında maske takılmalıdır. Eğer maske takılmazsa mikroplar
peritonit veya kateter çıkış yerinde enfeksiyona neden olabilir.
* Torba bağlantısı en kısa sürede yapılmalıdır.
Diyaliz Sırasında
Kişisel Temizliğe (Hijyene) Dikkat Edilmelidir:
* Vücut temizliğine dikkat edilmelidir.
* Banyo duş şeklinde yapılmalıdır.
* İç çamaşırlar her gün değiştirilmelidir.
* Kateter pansumanı her gün öğretilen şekilde ve dikkatle yapılmalıdır.
* Ağız sağlığını korumak açısından dişler düzenli biçimde fırçalanmalıdır.
* Tırnaklar kısa ve temiz tutulmalıdır.
KONTAMİNASYON
(Kirlenme) NEDİR?
Diyaliz sıvısı,
transfer set ya da bağlantı ucunun, herhangi bir yere temas ettirilerek,
hastalık yapan mikroplarla bulaşmasına kontaminasyon (kirlenme) denir.
Kontaminasyon
Hangi Yollarla Oluşur? Transfer set ile torba bağlantısının dikkatli yapılmaması
sonucu kirlenme oluşabilir.
* Hava Yolu: Diyaliz işlemi sırasında odada havada bulunan ve göremediğimiz
mikroplar periton diyalizi sırasında transfer set ve torbanın bağlantı ucunun
kirlenmesine neden olabilir.
* Solunum Yolu:
Solunum esnasında ağız ve burunda bulunan mikroplar diyaliz bağlantısı yaparken
açık uçların kirlenmesine neden olabilir. Aynı mikroplar öksürme ile havaya da
karışır.
* Kirli eller
* Kötü Kateter Çıkış Yeri Pansumanı
* Transfer set ve titanyum adaptör bağlantısının ayrılmasıyla
* Yırtık delik diyaliz torbalarının kullanılmasıyla kontaminasyon oluşur.
DEZENFEKSİYON
NEDİR? NEDEN ÖNEMLİDİR?
* Dezenfeksiyon
cansız yüzeylerde hastalık yapan mikropların bir kısmının ya da hepsinin
öldürülmesidir. Masa, sehpa, yer zemini, mavi torba klempi gibi eşyalar cansız
yüzeylere örnek olarak gösterilebilir.
* Diyaliz yapılan oda ve zemini, masa, sehpa, lavabo çamaşır suyu ile
temizlenerek kolayca dezenfekte edilebilir,
* Bunların dışında Periton Diyaliz hemşiresinin önereceği dezenfeksiyon
yöntemleri de kullanılır.
Çevre
Dezenfeksiyonu:
* Diyaliz yapılan masa: Masa üzeri uygun şekilde temizlenmelidir.Bir kez silinen
yerden bir daha geçilmemelidir.
* Diyaliz odası, lavabo ve musluklar: Bir kova suya (10-151t) bir çay bardağı
çamaşır suyu eklenerek silinmeli ve durulanmalıdır. Diyaliz yapılan oda her gün
temizlenmelidir.
* Diyaliz solüsyonu boşaltılan tuvalet temizliğinde: Bu yüzeylere saf çamaşır
suyu dökülüp on dakika bekletilmeli. Bol suyla durulanmalıdır.
* Genel olarak ev temizliğinde: Bir kova suya bir çay bardağı çamaşır suyu
eklenip haftada iki kez bütün yüzeyler silinmelidir. Ayrıca piyasada bulunan
temizlik ürünleri de bu amaçla kullanılabilir.
STERİLİZASYON
NEDİR? NEDEN ÖNEMLİDİR?
* Sterilizasyon;
hastalık yapan mikropların tamamen öldürülmesidir. Karın içine verilen diyaliz
sıvısı, bu sıvının karın içine verilmesini sağlayan torba ve setlerin iç yüzeyi
tamamen mikropsuzdur (sterildir).
* Diyaliz sırasında kullanılan mini kapak steril malzemelerden birisidir.
* Pansuman için kullandığımız gazlı bezler steril olmalıdır. Enjektörler de
steril olması gereken malzemelerdendir.
* Torba değişimi esnasında uygun teknikle bu steril ortam bozulmadan bağlantı
sağlanmalıdır.
EL YIKAMANIN
ÖNEMİ
* Periton diyalizi
uygulayan hastalarda ellerin temizliği oldukça önemlidir.
* Günlük yaşamda kirli ya da temiz, bir çok iş için ellerimizi kullanırız.
* Bu nedenle ellerimiz en çok kirlenen ve hastalık nedeni olan mikroplan taşıyan
organlarımızdır.
* Ellerimizin kirli olduğunu gözlerimizle görebiliriz, fakat mikropları
göremeyiz. Göremediğimiz bu mikroplar periton diyalizi yaparken karın içine
ulaşarak peritonite neden olabilir. Ellerinizde oluşan kirleri su ve sabunla
kolayca temizleyebilirsiniz.
* Yıkayarak temizlediğimiz ellerimizin üzerindeki mikropları yok edemeyiz fakat
çok büyük bir kısmını ellerimizden uzaklaştırırız.
PERİTON
DİYALİZİ ORTAMI NASIL OLMALIDIR?
PD (Periton
Diyalizi) tedavisinin bütün aşamalarında temizlik (hijyen) kurallarına dikkat
edilmelidir. Bu şekilde enfeksiyon riski en aza indirilebilir. Temiz teknik
kullanılmasının amacı diyaliz işlemi sırasında temas edilen bütün yüzeylerdeki
mikrop ve bakterileri uzaklaştırmaktır.
Ortamın
özellikleri nasıl olmalıdır?
* Aydınlanma ve havalandırmanın iyi sağlanabildiği, güneş gören bir oda
olmalıdır.
* Diyaliz süresince kapı ve pencereler kapalı olmalıdır.
* Odada kullanılmayan eşyalar bulundurulmamalıdır.
* Diyaliz süresince oda başka amaçlarla kullanılmamalıdır.
* Diyaliz sırasında odada başka birileri bulunmamalıdır. (Çocuk hastalar ve
kendi diyalizini gerçekleştiremeyen hastalar hariç)
* Uygun yükseklikte çizilmeyen, temizliği kolay sağlanabilen bir masa
bulunmalıdır.
* Hareket ettirilebilir ve silinebilir bir sandalye bulunmalıdır.
* Silinebilir bir askı bulunmalıdır.
* Hareketli ve temizlenebilir bir çöp kutusu bulunmalıdır.
* Atıklar uygun şekilde imha edilmelidir
* Diyaliz odası temizlenmeli, havalandırıldıktan sonra kapı-pencere kapatılmalı
ve toz alınmalıdır.
Bu ortamda kişi;
* Rahat ve vücuda uygun temiz giysiler giymeli,
* Eldeki takılar (saat, yüzük, bilezik) çıkartılmalı,
* Kollar dirseklere kadar açık olmalı,
* Tırnaklar kısa ve temiz olmalı,
* Saçlar toplanmalı,
* Maske kullanmalıdır.
